Ομάδα παλαιοντολόγων στην Κίνα ανακάλυψε ένα άγνωστο πανάρχαιο είδος θωρακισμένου ψαριού που δεν διέθετε γνάθους, το κρανίο του είχε σχήμα που θύμιζε φτερό νυχτερίδας και η ασυνήθιστη μορφολογία του κεφαλιού του πιθανότατα το βοηθούσε να κινείται σαν… ανεμοπλάνο στις θάλασσες της Δεβονίου περιόδου πριν από περίπου 419 εκατομμύρια έτη.
Το Bataspis crux ανήκει στα Galeaspida, μια εξαφανισμένη ομάδα άγναθων ψαριών που έζησε αποκλειστικά στις περιοχές της σημερινής Κίνας και του βόρειου Βιετνάμ κατά τις περιόδους του Σιλούριου και του Δεβονίου. Τα Galeaspida βρίσκονται κοντά στη βάση του εξελικτικού δέντρου των σπονδυλωτών γεγονός που τα καθιστά σημαντικά για την κατανόηση της προέλευσης των ζώων με γνάθους.
«Τα Galeaspida είναι μια εξαφανισμένη ομάδα άγναθων σπονδυλωτών και συγκαταλέγονται στους πλησιέστερους συγγενείς των σπονδυλωτών με γνάθους. Επομένως, η κατανόηση της παλαιοβιολογίας τους είναι κρίσιμη για να αποσαφηνίσουμε τις ανατομικές και οικολογικές συνθήκες από τις οποίες προέκυψαν τα σημερινά γναθόστομα σπονδυλωτά» αναφέρει η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον παλαιοντολόγο Φίλιπ Ντονόγκ από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ.
«Ενδημικά κατά το Σιλούριο και το Δεβόνιο στις περιοχές της σημερινής Κίνας και του βόρειου Βιετνάμ, τα απολιθώματα των Galeaspida ανακαλύφθηκαν σχετικά αργά σε σύγκριση με άλλες ομάδες σπονδυλωτών των γναθόστομων και έτσι η ανακάλυψη νέων ειδών συνεχίζεται με γρήγορο ρυθμό. Ωστόσο η πλειονότητα των νέων ειδών που έχουν περιγραφεί τα τελευταία χρόνια ανήκει σε ήδη γνωστούς μορφοτύπους οι οποίοι παραδοσιακά θεωρούνταν βενθικοί ή νεκτονικοί, με βάση οικομορφολογικές αναλογίες με σύγχρονα σπονδυλωτά με γνάθους. Παρόλα αυτά, τα Galeaspida, όπως και τα περισσότερα σπονδυλωτά-στελέχη των γναθόστομων, δεν διαθέτουν αξιόπιστα σύγχρονα ανάλογα που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ερμηνεία της οικολογίας τους» λένε οι ερευνητές.
Οι βενθικοί οργανισμοί είναι ζωντανά πλάσματα που ζουν στον πυθμένα των υδάτινων οικοσυστημάτων, όπως οι θάλασσες, οι λίμνες και τα ποτάμια. Οι νεκτονικοί οργανισμοί (ή νεκτόν) είναι υδρόβιοι οργανισμοί που μπορούν να κολυμπούν ενεργά και ελεύθερα, έχοντας τη δύναμη να κινούνται ανεξάρτητα από τα θαλάσσια ρεύματα ή τους ανέμους.
Η ανάλυση
Η φυλογενετική ανάλυση τοποθέτησε το Bataspis crux μέσα σε μια οικογένεια Galeaspida που ονομάζεται Tridensaspidae ως κοντινό συγγενή δύο ήδη γνωστών γενών, των Pterogonaspis και Tridensaspis.
«Χρησιμοποιώντας μεθόδους φειδωλότητας και πιθανοτικές μεθόδους για την εκτίμηση της φυλογένεσης, βρήκαμε ισχυρή υποστήριξη ότι το Bataspis crux αποτελεί μέλος των Tridensaspidae, μέσα στους Eugaleaspiformes» ανέφεραν οι ερευνητές. Τα απολιθωμένα κατάλοιπα του Bataspis crux συλλέχθηκαν τη δεκαετία του 1980 στην κινεζική επαρχία Yunnan.
«Τα δείγματα διατηρούνται σε λεπτόκοκκο κιτρινογκρίζο ψαμμίτη, ο οποίος ανήκει στον Σχηματισμό Xishancun του Πρώιμου Δεβονίου. Όλα τα δείγματα φυλάσσονται μόνιμα και είναι διαθέσιμα για εξέταση στις συλλογές του Ινστιτούτου Παλαιοντολογίας και Παλαιοανθρωπολογίας Σπονδυλωτών της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών» εξηγούν οι ερευνητές.
Ένα «φτερό νυχτερίδας» στο κεφάλι
Αυτό που ξεχωρίζει το Bataspis crux είναι το σχήμα της κεφαλικής του ασπίδας. Αντί για τα αγκάθια τις κορυφογραμμές ή τους στρογγυλεμένους θόλους που χαρακτηρίζουν άλλα Galeaspida το νέο είδος διέθετε δύο πλατιές, μεμβρανοειδείς προεκτάσεις στο πίσω μέρος του κρανίου οι οποίες έμοιαζαν με φτερά νυχτερίδας.
Για να διαπιστώσουν σε τι χρησίμευε πραγματικά αυτή η κεφαλική δομή, οι επιστήμονες δημιούργησαν ένα ψηφιακό τρισδιάστατο μοντέλο του ψαριού και το υπέβαλαν σε προσομοιώσεις της ροής του νερού μέσω υπολογιστή. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κεφαλική ασπίδα σε σχήμα φτερού νυχτερίδας προσέφερε στο Bataspis crux τον υψηλότερο λόγο άντωσης προς αντίσταση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα σε Galeaspida.
Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι το νερό επιταχυνόταν πάνω από την καμπυλωτή άνω επιφάνεια των πτερυγόμορφων προεκτάσεων ενώ κινούνταν πιο αργά κάτω από τις πιο επίπεδες κάτω επιφάνειές τους. Έτσι δημιουργούνταν άντωση, σύμφωνα με την ίδια βασική αρχή που επιτρέπει στα φτερά των αεροπλάνων να παράγουν ανυψωτική δύναμη.
«Το Bataspis crux διευρύνει το εύρος της φαινοτυπικής ποικιλότητας που ήταν μέχρι σήμερα γνωστή στα Galeaspida. Τα μοναδικά μορφολογικά χαρακτηριστικά αυτού του άγναθου ψαριού που έμοιαζε με νυχτερίδα οδηγούν σε υψηλό λόγο άντωσης προς αντίσταση όταν η γωνία προσβολής είναι μικρή. Τα αποτελέσματά μας αποκαλύπτουν το εύρος των δυνατοτήτων κίνησης που ήταν διαθέσιμο στα Galeaspida και σε άλλα άγναθα σπονδυλωτά-στελέχη των γναθόστομων, δείχνοντας ότι η απουσία εύκαμπτων ζευγαρωτών πτερυγίων δεν αποτελούσε εμπόδιο για την οικολογική τους διαφοροποίηση» εξηγούν οι ερευνητές.
Naftemporiki.gr
