Η παγκόσμια αγορά εργασίας δυσκολεύει την είσοδο των νέων, ενώ εκατομμύρια βρίσκονται εκτός εργασίας, εκπαίδευσης ή κατάρτισης – Νέες προκλήσεις δημιουργεί και η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης
Η είσοδος των νέων στην αγορά εργασίας γίνεται ολοένα πιο δύσκολη, καθώς η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, η περιορισμένη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι τεχνολογικές εξελίξεις δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Την ίδια στιγμή, αυξάνεται ο αριθμός των νέων που παραμένουν εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή επαγγελματικής κατάρτισης.
Τα στοιχεία της νέας έκθεσης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) με τίτλο «Παγκόσμιες Τάσεις Απασχόλησης για τη Νεολαία 2026: Επιστροφή στο μέλλον» αποτυπώνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η νέα γενιά. Το παγκόσμιο ποσοστό ανεργίας των νέων διαμορφώθηκε στο 12,4% το 2025, αντιστοιχώντας σε περίπου 67 εκατομμύρια ανέργους ηλικίας 15 έως 24 ετών.
Παράλληλα, περίπου 257 εκατομμύρια νέοι βρίσκονται εκτός εργασίας, σπουδών και προγραμμάτων κατάρτισης, με το σχετικό ποσοστό να ανέρχεται περίπου στο 20%.
Οι ανεπτυγμένες οικονομίες αντιμετωπίζουν νέες πιέσεις
Η αύξηση της ανεργίας δεν αφορά μόνο τις αναπτυσσόμενες χώρες. Σε αρκετές οικονομίες υψηλότερου εισοδήματος καταγράφονται σημαντικές δυσκολίες για τους νέους που επιχειρούν να ξεκινήσουν την επαγγελματική τους πορεία.
Μεταξύ 2023 και 2025, η ανεργία των νέων αυξήθηκε σε οκτώ από τις έντεκα υποπεριφέρειες του κόσμου. Στη Βόρεια Αμερική, το ποσοστό αυξήθηκε από 8,3% το 2023 σε 9,8% το 2025.
Στη Βόρεια, Νότια και Δυτική Ευρώπη, η ανεργία των νέων παρέμεινε στο 15% το 2025, ενώ 20 από τις 29 χώρες της περιοχής ανέφεραν ότι οι ευκαιρίες απασχόλησης για τη νέα γενιά έχουν περιοριστεί.
Ένας από τους λόγους είναι η συρρίκνωση θέσεων εργασίας που απαιτούν μεσαίου επιπέδου δεξιότητες. Επαγγέλματα που αποτελούσαν παραδοσιακά την πρώτη επαγγελματική είσοδο των νέων, όπως διοικητικές και γραφειακές θέσεις, επαγγέλματα στις υπηρεσίες και τις πωλήσεις, αλλά και ορισμένα τεχνικά και βιομηχανικά επαγγέλματα, παρουσιάζουν μειωμένη ζήτηση.
Χαμηλή ανεργία δεν σημαίνει απαραίτητα καλή εργασία
Στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, η εικόνα είναι διαφορετική. Εκεί το βασικό πρόβλημα δεν είναι πάντοτε το υψηλό ποσοστό ανεργίας, αλλά η έλλειψη αρκετών θέσεων που προσφέρουν σταθερότητα, αξιοπρεπείς αποδοχές και εργασιακά δικαιώματα.
Πολλοί νέοι δεν έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν χωρίς εισόδημα και έτσι στρέφονται σε άτυπες ή επισφαλείς μορφές απασχόλησης. Στις χώρες χαμηλού και χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος, σχεδόν εννέα στους δέκα εργαζόμενους ηλικίας 15 έως 29 ετών απασχολούνται στην άτυπη οικονομία, με περιορισμένη πρόσβαση σε κοινωνική προστασία και σταθερό εισόδημα.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στην υποσαχάρια Αφρική, όπου ο αυξανόμενος νεανικός πληθυσμός συναντά την περιορισμένη προσφορά αξιοπρεπών θέσεων εργασίας. Ως αποτέλεσμα, αυξάνεται και ο αριθμός των νέων που δεν εργάζονται, δεν σπουδάζουν και δεν συμμετέχουν σε προγράμματα κατάρτισης.
Τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας νέων εξακολουθούν να καταγράφονται στα αραβικά κράτη και στη Βόρεια Αφρική. Το 2025 έφτασαν στο 26,2% και 22,6% αντίστοιχα.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο
Σημαντικός παράγοντας για το μέλλον της εργασίας είναι και η ταχύτατη εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης. Η νέα τεχνολογία μεταβάλλει ήδη τις ανάγκες των επιχειρήσεων και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται πολλές θέσεις εργασίας.
Σύμφωνα με τη ΔΟΕ, περίπου το 6,1% των θέσεων εργασίας που κατέχουν νέοι ηλικίας 15 έως 29 ετών αφορά επαγγέλματα που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στις αλλαγές που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη. Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για θέσεις μεσαίας ειδίκευσης, ιδιαίτερα σε γραφειακά και διοικητικά επαγγέλματα.
Την ίδια στιγμή, αυξάνεται η ζήτηση για εξειδικευμένες γνώσεις σε τομείς όπως η επιστήμη, η υγεία και η μηχανική. Η εξέλιξη αυτή δείχνει πόσο σημαντικό είναι οι νέοι να αποκτούν δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Η τεχνολογική αλλαγή δεν θεωρείται αναγκαστικά απειλή. Η ΔΟΕ επισημαίνει ότι, με τις κατάλληλες πολιτικές, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες. Για να συμβεί αυτό, απαιτούνται επενδύσεις στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη δια βίου μάθηση και την κοινωνική προστασία.
Τέσσερις βασικοί άξονες για την απασχόληση των νέων
Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας υπογραμμίζει την ανάγκη για ολοκληρωμένες πολιτικές που θα στηρίξουν τη νέα γενιά και προτείνει τέσσερις βασικές κατευθύνσεις:
- Δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας, μέσα από οικονομικές και κλαδικές πολιτικές, την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.
- Ενίσχυση των δεξιοτήτων των νέων, μέσω ποιοτικής εκπαίδευσης, μαθητείας και δια βίου μάθησης.
- Ομαλότερη μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία, με αποτελεσματικές υπηρεσίες απασχόλησης και ενεργές πολιτικές για την αγορά εργασίας.
- Προστασία και κοινωνική ένταξη, με εργασιακά δικαιώματα, κοινωνική προστασία και ειδική στήριξη για τους νέους που βρίσκονται σε πιο ευάλωτη θέση.
Η ανάγκη για αξιοπρεπή εργασία
Η πρόκληση για τις κυβερνήσεις και τους κοινωνικούς φορείς δεν περιορίζεται πλέον στη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας. Εξίσου σημαντικό είναι οι θέσεις αυτές να προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες, σταθερότητα, εργασιακά δικαιώματα και δυνατότητες εξέλιξης.
Η ΔΟΕ ζητά μεγαλύτερες επενδύσεις στην εκπαίδευση και στις δεξιότητες, ενίσχυση των υπηρεσιών απασχόλησης, διεύρυνση της κοινωνικής προστασίας και πολιτικές που θα δημιουργούν περισσότερες ποιοτικές θέσεις εργασίας.
Η ομαλή ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας αποτελεί, τελικά, ζήτημα που αφορά όχι μόνο την οικονομία αλλά και το μέλλον των κοινωνιών. Μια γενιά που έχει πρόσβαση σε σταθερή και αξιοπρεπή εργασία μπορεί να σχεδιάσει με μεγαλύτερη ασφάλεια τη ζωή της, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην παραγωγικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Με αναφορές από:in.gr/Επιμέλεια:ΜΚΜ
Add Comment