Με σεβασμό και έντονη συγκίνηση πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση μνήμης για τους 29 Ήρωες της Ξυλαγανής, οι οποίοι στις 6 Απριλίου 1944 θυσιάστηκαν για την πατρίδα, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορική μνήμη της περιοχής.
Οι 29 Ξυλαγανιώτες αγωνιστές, επιχειρώντας να ενταχθούν στις δυνάμεις της Εθνικής Αντίστασης, συνελήφθησαν από βουλγαρικά στρατεύματα και, μετά από βασανιστήρια, εκτελέστηκαν, σε ένα από τα τραγικότερα γεγονότα της περιόδου της Κατοχής.
Η τελετή πραγματοποιήθηκε από τον Πολιτιστικό Όμιλο Ξυλαγανής, με τη στήριξη του Δήμου Μαρωνείας-Σαπών και τη χοροστασία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Παντελεήμων Μαρωνείας και Κομοτηνής.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και συγγενείς των πεσόντων και πλήθος πολιτών.
Στον χώρο του μνημείου, όπου έχει ανεγερθεί μνημείο προς τιμήν των εκτελεσθέντων, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση, ακολούθησε προσκλητήριο πεσόντων και κατάθεση στεφάνων, σε κλίμα βαθιάς περισυλλογής.
Κατά τη διάρκεια της τελετής, λόγο μνήμης εκφώνησε απόγονος ενός εκ των θυμάτων, αναδεικνύοντας τη σημασία της ιστορικής συνέχειας και της διατήρησης της μνήμης.
Η εκδήλωση υπενθύμισε τη σημασία της θυσίας των 29 αγωνιστών και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης, ώστε τα γεγονότα της Κατοχής να παραμένουν ζωντανά στις επόμενες γενιές.
