Σφοδρή κριτική στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η ιδιωτική διαχείριση της Εγνατίας Οδού ασκεί ο Σύλλογος Εργαζομένων της «Εγνατία Οδός Α.Ε.», με πολυσέλιδη ανακοίνωσή του για τους πρώτους επτά μήνες λειτουργίας του αυτοκινητοδρόμου υπό το καθεστώς παραχώρησης.
Οι εργαζόμενοι, οι οποίοι υπενθυμίζουν ότι ο κρατικός φορέας διαχειρίστηκε επί τρεις δεκαετίες τη μελέτη, κατασκευή, λειτουργία και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού και των κάθετων αξόνων της, δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να παρεμβαίνουν δημόσια για όσα αφορούν τη λειτουργία του αυτοκινητοδρόμου.
Βασικός άξονας της κριτικής τους είναι ότι, όπως υποστηρίζουν, η επίκληση της οδικής ασφάλειας χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για επιλογές που τελικά διασφαλίζουν την κερδοφορία του παραχωρησιούχου. Παράλληλα, στρέφονται κατά της κυβερνητικής επιλογής για την αποδυνάμωση της «Εγνατία Οδός Α.Ε.» και τη μετακίνηση του προσωπικού της σε θέσεις χωρίς εμπλοκή με την εποπτεία της σύμβασης παραχώρησης.
Στο επίκεντρο οι αυξήσεις στα διόδια
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο κόστος των διοδίων. Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι οι διαδοχικές αυξήσεις από την υπογραφή της σύμβασης έως το τέλος του 2027 θα οδηγήσουν σε συνολική επιβάρυνση της τάξης του 170%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, ένα επιβατικό όχημα που για ολόκληρη τη διαδρομή των 657 χιλιομέτρων της Εγνατίας Οδού πλήρωνε 19,30 ευρώ το 2023, προβλέπεται να φτάσει στα 52,20 ευρώ το 2028. Για φορτηγά και λεωφορεία, το αντίστοιχο ποσό εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 67,50 σε 183,80 ευρώ.
Οι εργαζόμενοι αναφέρονται και στον νέο σταθμό διοδίων στον Πλάτανο Ημαθίας, εκτιμώντας ότι η λειτουργία του θα επιβαρύνει σημαντικά τις μετακινήσεις στην περιοχή.
Παράλληλα, ασκούν κριτική για την κατάργηση των εκπτωτικών προγραμμάτων για τους τακτικούς χρήστες και τους κατόχους e-pass, καθώς και για την παύση των δωρεάν διελεύσεων των ανέργων.
Τι αναφέρει για τους κατοίκους των παραμεθόριων περιοχών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη Θράκη παρουσιάζει η αναφορά στις ατελείς διελεύσεις των κατοίκων παραμεθόριων περιοχών.
Όπως σημειώνει ο Σύλλογος, περίπου 80.000 κάτοικοι της Βόρειας Ελλάδας είχαν έως σήμερα απαλλαγή από τους τοπικούς σταθμούς διοδίων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η απαλλαγή διατηρείται έως το τέλος του 2027, με το Δημόσιο να καλύπτει στον παραχωρησιούχο τα αντίστοιχα έσοδα, ενώ μετά τη συγκεκριμένη περίοδο προβλέπεται κατάργησή της.
Καταγγελίες για τις στενώσεις στις σήραγγες
Μεγάλο μέρος της ανακοίνωσης αφιερώνεται στις κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στις σήραγγες της Εγνατίας Οδού. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι από τα τέλη του 2025 εφαρμόζονται διαδοχικές στενώσεις από δύο λωρίδες σε μία σε σήραγγες άνω των 500 μέτρων, ακόμη και χωρίς να πραγματοποιούνται εργασίες, με αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις αλλά και, κατά την εκτίμησή τους, υποβάθμιση της οδικής ασφάλειας.
Στην ανακοίνωση αμφισβητείται επίσης η αιτιολόγηση ότι όλες οι συγκεκριμένες σήραγγες δεν διέθεταν την απαιτούμενη πιστοποίηση. Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι πριν από την έναρξη της παραχώρησης 19 σήραγγες ήταν ήδη πιστοποιημένες, ενώ στις υπόλοιπες 16 οι απαιτούμενες εργασίες είχαν, όπως αναφέρουν, ολοκληρωθεί κατά 90%.
Ο Σύλλογος θέτει σειρά ερωτημάτων για την απόφαση να ανατεθεί στον παραχωρησιούχο η εκ νέου διαδικασία πιστοποίησης, το κόστος των προσωρινών μέτρων και το ποιος τελικά θα επωμιστεί τις σχετικές δαπάνες.
Αμφισβητούν τη σκοπιμότητα των μέτρων ασφαλείας
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η τοποθέτηση των εργαζομένων για τα προσωρινά μέτρα λειτουργίας στις σήραγγες, τα οποία χαρακτηρίζουν υψηλού κόστους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, επικίνδυνα.
Όπως υποστηρίζουν, η μείωση της κυκλοφορίας σε μία λωρίδα μέσα στις σήραγγες μπορεί να αυξήσει την επικινδυνότητα, ενώ εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις και για τη χρήση ιδιωτικών ομάδων πυρασφάλειας σε ενδεχόμενο περιστατικό φωτιάς εντός σήραγγας.
Κριτική και για το οικονομικό σκέλος της παραχώρησης
Οι εργαζόμενοι στέκονται ιδιαίτερα και στο οικονομικό μέρος της σύμβασης. Υποστηρίζουν ότι η αρχική συμφωνία προέβλεπε επενδύσεις βαριάς συντήρησης ύψους 1,8 δισ. ευρώ, ενώ στη συνέχεια σημαντικό μέρος των σχετικών δαπανών μετακυλίεται στο Δημόσιο μέσω αποζημιώσεων και πρόσθετης χρηματοδότησης.
Μεταξύ άλλων, αναφέρουν ότι 180 εκατ. ευρώ προβλέπονται για προσωρινά μέτρα και αδειοδοτήσεις σηράγγων, ενώ με μεταγενέστερη τροπολογία εξασφαλίστηκαν, σύμφωνα με την ανακοίνωση, επιπλέον 240 εκατ. ευρώ από τα αποθεματικά της «Εγνατία Οδός Α.Ε.».
Ο Σύλλογος καταγγέλλει ακόμη ότι στον ιδιώτη πέρασε το σύστημα e-pass μαζί με ένα πελατολόγιο άνω των 350.000 συνδρομητών, παρότι είχε δημιουργηθεί και προωθηθεί με πόρους της δημόσιας εταιρείας.
Καταλήγοντας, οι εργαζόμενοι κατηγορούν την ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών για την εφαρμογή πολυδάπανων προσωρινών μέτρων, για την εκ νέου αδειοδότηση σηράγγων που, όπως υποστηρίζουν, ήταν ήδη πιστοποιημένες και για τη μετακύλιση υποχρεώσεων βαριάς συντήρησης από τον παραχωρησιούχο στο Δημόσιο.
«Αυτή είναι η εικόνα της Εγνατίας Οδού μετά από επτά μήνες λειτουργίας στη μέγγενη της ιδιωτικής διαχείρισης και του κέρδους των λίγων», αναφέρουν χαρακτηριστικά, θέτοντας το ερώτημα εάν η λειτουργία του αυτοκινητοδρόμου εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον ή πρωτίστως την κερδοφορία του ιδιώτη.
