Από τις 31 Αυγούστου αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η εθνική πρωτοβουλία για τη μείωση των τιμών σε επιλεγμένα προϊόντα των σούπερ μάρκετ, με τη λίστα να περιλαμβάνει μέχρι στιγμής περίπου 1.100 κωδικούς και να μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 1.500.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος εκτίμησε ότι η πρωτοβουλία θα μπορούσε να μειώσει το μηνιαίο κόστος αγορών ενός νοικοκυριού κατά 40 έως 50 ευρώ για ένα διάστημα. Ωστόσο, το συγκεκριμένο ποσό δεν αποτελεί εγγυημένη εξοικονόμηση, καθώς η τελική ωφέλεια θα εξαρτηθεί από τα προϊόντα που αγοράζει κάθε οικογένεια και από το ποσοστό της έκπτωσης που θα εφαρμοστεί σε κάθε κωδικό.
Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα της αγοράς, οι προμηθευτές προσφέρουν μειώσεις περίπου 5%, ενώ οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ προσθέτουν επιπλέον 1,5% έως 2%. Έτσι, η μέση μείωση εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στο 6,5%-7%, αν και σε ορισμένους κωδικούς έχουν προταθεί μεγαλύτερες εκπτώσεις.
Τι σημαίνει αυτό για έναν λογαριασμό 400 ευρώ
Η αριθμητική δείχνει ότι έκπτωση 7% σε αγορές 400 ευρώ αντιστοιχεί σε περίπου 28 ευρώ, ενώ σε αγορές 450 ευρώ η εξοικονόμηση φτάνει περίπου τα 31,50 ευρώ.
Για να προκύψει όφελος 40-50 ευρώ από έναν λογαριασμό 400-450 ευρώ, θα απαιτούνταν μεγαλύτερη μέση μείωση, περίπου 9%-12,5%.
Υπάρχει όμως μία ακόμη σημαντική παράμετρος: η πρωτοβουλία δεν αφορά το σύνολο των προϊόντων του σούπερ μάρκετ. Οι μειώσεις θα εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους κωδικούς και συσκευασίες. Επομένως, ένας καταναλωτής που αγοράζει πολλά προϊόντα εκτός της λίστας μπορεί να δει πολύ μικρότερη διαφορά στην τελική απόδειξη.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στη λίστα
Η πρωτοβουλία αφορά κυρίως βασικά τρόφιμα και προϊόντα καθημερινής χρήσης.
Στις κατηγορίες που εξετάζεται να συμμετάσχουν περιλαμβάνονται:
- μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά,
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί, άλευρα, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφές και δημητριακά,
- σοκολάτες και μπισκότα,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά και καθαριστικά,
- σαμπουάν, αφρόλουτρα, οδοντόκρεμες και προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Για τα νωπά κρέατα ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε μειώσεις από 5% έως 15%, ενώ για άλλες κατηγορίες από 5% έως 20%. Στην πράξη, ωστόσο, μεγάλο μέρος των προτάσεων φαίνεται να κινείται κοντά στο χαμηλότερο όριο του 5%.
Μέχρι 1.500 κωδικοί
Στη συμφωνία έχουν ενταχθεί μέχρι στιγμής περίπου 1.100 προϊόντα, ενώ το υπουργείο Ανάπτυξης αναμένει ακόμη 200 έως 300 κωδικούς.
Περίπου 60 προμηθευτές έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, με τη συμμετοχή να μπορεί να διευρυνθεί.
Πρόκειται για εθελοντική συμφωνία και όχι για υποχρεωτική μείωση τιμών μέσω νομοθετικής ρύθμισης. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μειωθούν αυτόματα όλες οι μάρκες μιας κατηγορίας. Κάθε προμηθευτής επιλέγει συγκεκριμένα προϊόντα και συσκευασίες που θα συμμετάσχουν στη δράση.
Βασική προϋπόθεση είναι οι κωδικοί που θα επιλεγούν να έχουν πραγματική ζήτηση και σημαντική θέση στις αγορές των νοικοκυριών.
Πότε θα ξέρουμε τις πραγματικές τιμές
Οι τελικές τιμές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ως τιμή αναφοράς θα χρησιμοποιηθεί η κανονική τιμή ραφιού του κάθε προϊόντος στις 27 Αυγούστου, χωρίς να υπολογίζονται προσφορές ή κουπόνια.
Πάνω σε αυτή την τιμή θα εφαρμοστεί η συμφωνημένη μείωση. Επομένως, οποιοδήποτε συγκεκριμένο ποσό κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή ως «νέα τιμή» προϊόντος δεν μπορεί να θεωρηθεί επιβεβαιωμένο πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Τα προϊόντα που θα συμμετάσχουν θα φέρουν κοινή σήμανση στα ράφια, ενώ οι κωδικοί και οι τιμές τους θα εμφανίζονται σε ειδική ενότητα της πλατφόρμας PosoKanei.
Η μειωμένη τιμή θα πρέπει να διατηρείται για τουλάχιστον δύο μήνες, ενώ η συνολική περίοδος εφαρμογής της πρωτοβουλίας έχει οριστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Η πραγματική εικόνα των τιμών στα τρόφιμα
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξελίξεις στις τιμές των τροφίμων δεν είναι ομοιόμορφες.
Παρά τη γενικότερη αποκλιμάκωση που εμφανίζουν ορισμένοι δείκτες, συγκεκριμένα προϊόντα εξακολουθούν να καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, τον Ιούλιο καταγράφηκε ετήσια αύξηση 14,3% στο μοσχάρι, 12,4% στο αρνί και το κατσίκι, 2,9% στα γαλακτοκομικά και τα αυγά και 1,2% στο ψωμί και τα προϊόντα αρτοποιίας.
Αντίθετα, το ελαιόλαδο εμφανίζεται μειωμένο κατά 21,7%, ενώ τα φρούτα κατά 9,4%.
Η εικόνα αυτή δείχνει γιατί η ανακοίνωση ενός μεγάλου αριθμού προϊόντων με μειωμένη τιμή δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπωθεί το πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή.
Το κρίσιμο τεστ θα είναι η απόδειξη
Το ζητούμενο για τα νοικοκυριά δεν είναι τελικά αν η λίστα θα φτάσει τους 1.100 ή τους 1.500 κωδικούς.
Το πραγματικό τεστ θα είναι πόσα από αυτά τα προϊόντα βρίσκονται στο καθημερινό καλάθι των καταναλωτών και πόσο θα μειωθεί τελικά η συνολική αξία της απόδειξης.
Μέχρι να δημοσιοποιηθεί η τελική λίστα με τους κωδικούς, τις τιμές αναφοράς και τις νέες τιμές, η εκτίμηση για εξοικονόμηση 40-50 ευρώ πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσδοκία και όχι ως δεδομένο όφελος.
